‘बहुप्रेम’ तर्फकाे अाकर्षण

Loading...

फेब्रुअरी १४ अर्थात प्रेम दिवस । प्रेमील जोडीहरु गुलाब चुँडेर हृदय जोड्छन् । सर्सर्ती हेर्दा प्रणय दिवस जोडीहरुबीच प्रेम प्रकटीकरण गर्ने दिनका रुपमा हेरिन्छ । तर सुक्ष्म र कुसाग्र अध्ययनले अस्तित्वले समाजलाई महान गन्तव्यतर्फ डोर्याएको देखिन्छ । प्रणय दिवस समाजको बहुप्रेमतर्फको यात्रा हो । ओशो भन्छन्, ‘बहुप्रेम’ मनुष्यको जन्मजात लक्षण हो । सामाजिक व्यवस्थाले जतिसुकै रीतिथिति र शास्त्रीय बन्धनमा बाँधे पनि मनुष्यले क्रमशः त्यस्ता परिसीमा भत्काउँदै छ । मनुष्य क्रमशः बहुप्रेमको प्राकृतिक गन्तव्यमा प्रवृत्त हुँदैछ । प्रकृतितर्फको आकर्षण र यात्रा, नर–नारी दुवैमा समान रुपमा लागू भइरहेको छ ।

तर, अन्तस्करणमा आक्रामकता र स्त्रीप्रतिको स्वामीभावलाई वैभव ठान्ने पुरुषको गति सुस्त छ । पुरुषचित्तमा ‘मालकीयत’को अहंकार तगारो बनेको छ । बहुप्रेम मार्गमा पुरुषको गति सुस्त छ, स्त्रीको गति तीव्र । रुप ‘न्यग्रोध परिमण्डला’– स्त्रैण हृदयको उत्कट अभिलाषा हो । जन्मजात नभए पनि परिधानको सहारामा स्त्री चित्ताकर्षक देखिन चाहन्छिन् । यो स्वयंसिद्ध तथ्य पुष्टि गर्न अलग प्रमाणको आवश्यकता नपर्ला । तर खुला समाजको अभ्यास र त्यसको परिणामप्रति विहङ्गम दृष्टि राख्नेहरुलाई हेक्का हुनुपर्छ । ‘जारिणी’ चरित्र सामाजिक अपमान र लैङ्गिक हिंसाको कारक बन्नु हुँदैन भन्ने महिला स्वर समाजमा मुखरित हुँदैछ । त्यसैले महिला मुक्ति आन्दोलनमा एउटा नारा थपिएको छ, ‘मेरो शरीर मेरो अधिकार ।’ समाजले बनाएको महिलाको लागि मात्र अनअतिक्रम्य नियम ‘एक पुरुष व्रत अर्थात यौन शुद्धता’को शास्त्रीय सीमा तोडिदैँछ । शास्त्रीय चिन्तनधाराका पथगामी र पुरातनपन्थीहरु यसलाई कलियुगी चर्तिकला भन्छन् । माक्र्सवादीहरु पूँजीवादको प्रभाव भन्छन् । तर बस्तुतः मनुष्य बहुप्रेममाथि लगाइएको बुझो उघार्ने र प्रकृति अनुकूल हुने महाअभियानमा छ ।

सामाजिक व्यवस्थाले मनुष्यमाथि वैवाहिक जीवन थोप¥यो । नारी पुरुष समागमका लागि विवाह एक अनिवार्य सामाजिक लाइसेन्स बनाइयो । ओशो भन्छन्, ‘नर–नारी समागमका लागि एक मात्र अनिवार्य शर्त प्रेम हुनु पर्छ ।’ वैवाहिक करार वा संस्कारयुक्त आवद्धताका कारण हुने समागम विवाह नामक सामाजिक लाइसेन्सको आडमा गरिने ‘नियमित वेश्यावृत्ति’ हो । स्वतन्त्रता हनन् गर्ने कुनै पनि सम्बन्ध प्रेमपूर्ण हुन सक्दैन । प्रेमले मुक्त आकाशमा उड्ने स्वतन्त्रतालाई निस्तेज गर्दैन । प्रेममा एकाधिकार सम्भव नै हुँदैन । प्रेमले रोज्ने स्वतन्त्रता दिन्छ । सम्पत्तिमाथि पुरुषको अधिकार र विवाहिता नारीको सुरक्षा र भरणपोषण पुरुषको जवाफदेहीको अर्थशास्त्रले महिलालाई ‘लोग्ने’ नामक सम्बन्धप्रति प्रेमील र वफादार हुन बाध्य बनाइयो । वैवाहिक जीवन पद्धतिले प्रेमलाई एकल हक लाग्ने पैतृक सम्पत्ति बनाइदियो ।

‘जिउती कोठा’मा नयाँ व्यक्तिसँग पहिलो भेट र अपेक्षा अनि विश्वासमा अक्षतासँग पहिलो समागमबाहेक (सत्य फरक पनि हुनसक्छ) प्रणय सूत्र र संस्कारमा कुनै आनन्द बाँकी छैन । अन्यथा वैवाहिक सम्बन्धमा किञ्चित पनि आनन्द बाँकी रहेन । समाजबाट प्रेम र सुख तिरोहित भयो । ओशो भन्छन्, ‘विवाहलाई बिदा नगरेसम्म मनुष्य जीवन प्रेमअच्छादित हुन सक्दैन ।’

प्रकृति प्रदत्त यौन ऊर्जा शरीरभित्र ‘अर्गेज्म’ बनेर प्रेममा रुपान्तरित हुन्छ । ‘प्रेम’ मानव हृदयको एकपक्षीय महादान हो । सबैथोक बाँड्दा घटछ तर प्रेम जति बाँड्यो उति बढ्छ । त्यसकारण मनुष्य बहुप्रेमको प्राकृतिक उपहार लिएर आएको छ । लैङ्गिक न्यायमुखी समतामूलक समाज निर्माण अभियानले सामाजिक अर्थशास्त्र बदलिएको छ । आश्रित र असन्तुलित सामाजिक शक्ति सम्बन्धको धागो चुँडिदैँछ । समाजमा महिला आत्मनिर्भर र स्वतन्त्रता उपभोगतर्फ द्रूत गतिमा अघि बढिरहेका छन् । बन्धनयुक्त र सशर्त प्रेमको दायराबाट बाहिर निस्कदै छन् । खुला समाजको अभ्यासले महिलाको आकाशीय उडान स्वच्छन्द बनाउँदै छ । यद्यपि विवाहको विकल्प समाजले भेट्टाएको छैन । तर विश्व परिवेश हेर्ने हो भने विवाहप्रतिको वितृष्णा र बहुप्रेममा आकर्षण बढ्दो छ । विचार – अर्जुन थपलिया

Loading...

Similar Posts :


25

पाेखरा विश्वविद्याकाे परिक्षा अन्याेलमा , तान्डव मच्चाउदै विद्यार्थी संगठन

विद्यार्थीले पाेखरा विश्वविद्यालयमा भर्ना हुन समग्रमा सि ल्याउनुपर्ने हाे, या प्रत्यक विषयमा सि ग्रेड ल्याउनुपर्ने हाे ।त्यसमा स्पष्ट हुन नसक्दा पाेखरा विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी...

नेपाल बन्द : बम र शंकास्पद वस्तुले देशभरकाे जनजीवन त्रसित ,उपत्यकामा भने न्युन प्रभाव

विप्लव समूहको बन्दका कारण विभिन्न जिल्लाको जनजीवन प्रभावित भएको छ ।काठमाडौं उपत्यकामा भने बन्दको खासै प्रभाव परेको छैन । सवारी साधनहरु निर्वाध चलिरहेका छन्...

लोकसेवा आयोगलाई दरबन्दी नखुलाउन मुख्यमन्त्रीकाे पत्र

प्रदेश २ सरकारले प्रदेशभित्र रिक्त रहेकाे दरबन्दीका लागि कर्मचारी भर्नाको अधिकार प्रदेशमै रहेको भन्दै नयाँ भर्ना विज्ञापन नगर्न संघीय लोकसेवा आयोगलाई पत्र लेखेको छ ।...

नेपालले ओमानलाई १५० रनले हरायो

उन्नाइस वर्षमुनिको आईसीसी (यू-१९) एकदिवसीय विश्वकप क्रिकेटको एशिया छनोट अन्तरगत मंगलबार भएको खेलमा नेपालले ओमानलाई १५० रनले पराजित गरेको छ । मलेसियाको शिलानगोर ट्रफ क्लबको...

पार्टी भित्रको अन्तरघात अन्त्य गर्न प्रतिबद्ध छु – देउवा

पूर्व प्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले पार्टी भित्रको अनुशासनहीनता र चुनावका बखत हुने अन्तरघात अन्त्य गर्न आफू प्रतिबद्ध रहेकाे बताएका छन् ।...

आईसीसी यू–१९ वर्ल्डकप छनोट : नेपालको मलेसियामाथि सानदार जित

नेपालले आईसीसी एसिया यू–१९ वर्ल्डकप छनोटको सोमबार क्वालालम्पुरमा भएको खेलमा मलेसियालाई ८ विकेटले हराएको छ । नेपालले जितका लागि पाएको ९३ रनको लक्ष्य सजिलै भेट्यायाे ।...
Loading...

पाेखरा विश्वविद्याकाे परिक्षा अन्याेलमा , तान्डव मच्चाउदै विद्यार्थी संगठन

विद्यार्थीले पाेखरा विश्वविद्यालयमा भर्ना हुन समग्रमा सि ल्याउनुपर्ने हाे, या प्रत्यक विषयमा सि ग्रेड...

नेपाल बन्द : बम र शंकास्पद वस्तुले देशभरकाे जनजीवन त्रसित ,उपत्यकामा भने न्युन प्रभाव

विप्लव समूहको बन्दका कारण विभिन्न जिल्लाको जनजीवन प्रभावित भएको छ ।काठमाडौं उपत्यकामा भने बन्दको...

लोकसेवा आयोगलाई दरबन्दी नखुलाउन मुख्यमन्त्रीकाे पत्र

प्रदेश २ सरकारले प्रदेशभित्र रिक्त रहेकाे दरबन्दीका लागि कर्मचारी भर्नाको अधिकार प्रदेशमै रहेको भन्दै...

चितवन महिला चेम्वरमा नयां कार्यसमिति गठन

तेस्रो राष्ट्रिय फोटो पत्रकारिता अवार्ड को मुख्य प्रायोजन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले गर्ने

नेपाल्स टप मोडल आईकनको उपाधी बिप्लव सैजु र मनिषा क्षेत्रीले हात पारे

पाेखरा विश्वविद्याकाे परिक्षा अन्याेलमा , तान्डव मच्चाउदै विद्यार्थी संगठन

नेपाल बन्द : बम र शंकास्पद वस्तुले देशभरकाे जनजीवन त्रसित ,उपत्यकामा भने न्युन प्रभाव

न्युयोर्कबाट आयो गायिका यशोदा खालिङ र जगदिशको आवाजमा ‘मायामा’

लोकसेवा आयोगलाई दरबन्दी नखुलाउन मुख्यमन्त्रीकाे पत्र

नेपालले ओमानलाई १५० रनले हरायो

भारतिय शिक्षाबारे जानकारी दिन रामाकृष्ण कलेज तमिलनाडुका प्रतिनिधी नेपालमा

पार्टी भित्रको अन्तरघात अन्त्य गर्न प्रतिबद्ध छु – देउवा