१५३ विश्व कीर्तिमानी स्रष्टा डा.डीआर उपाध्यायको कवितासंग्रह ‘अन्तस्करण’ लोकार्पण

काठमाडौं – नेपाली साहित्य, संगीत तथा बहुआयामिक सिर्जनाका अथक साधक १५३ विश्व कीर्तिमानी स्रष्टा डा. डीआर उपाध्यायको कवितासंग्रह ‘अन्तस्करण’ लोकार्पण गरिएको छ । साहित्यिक पत्रकार संघ र मिलाप मासिकको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न उक्त समारोह केवल पुस्तक विमोचनको औपचारिक कार्यक्रममा सीमित रहेन, बरु समकालीन नेपाली साहित्यको भावधारामाथि गम्भीर विमर्श र संवेदनशील संवादको सशक्त मञ्चका रूपमा स्थापित भएको थियो ।

सभाहलमा उपस्थित साहित्यकार, राजनीतिज्ञ, इतिहासविद्, गीतकार, कलाकार तथा सामाजिक क्षेत्रका प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरूको बाक्लो उपस्थितिले कार्यक्रमलाई विशेष गरिमा प्रदान गरेको थियो । कार्यक्रमका प्रत्येक क्षणमा साहित्यप्रतिको सम्मान, सिर्जनाप्रतिको अनुराग र समाजप्रतिको उत्तरदायित्वको स्पष्ट अनुभूति देखिएको थियो । कार्यक्रमका अध्यक्ष वरिष्ठ साहित्यकार राधेश्याम लेकाली रहेका थिए भने प्रमुख अतिथि सांसद राजीव खत्री रहेका थिए ।

उनीहरूले सामूहिक रूपमा उक्त कृतिको लोकार्पण गरेका थिए । वक्ताहरूले ‘अन्तस्करण’लाई समकालीन नेपाली समाजको भावनात्मक दस्तावेजका रूपमा व्याख्या गरेका थिए । उनीहरूको भनाइअनुसार डा. उपाध्यायले यस कृतिमार्फत समयको बेचैनी, मानवीय सम्बन्धको जटिलता, सामाजिक यथार्थ, प्रेम, संघर्ष, आशा, आत्मसंवाद तथा जीवनका सूक्ष्म अनुभूतिहरूलाई कलात्मक र संवेदनशील ढंगले प्रस्तुत गरेका छन् । कविताहरू केवल भावनाको अभिव्यक्ति नभई समाज र समयसँगको गहिरो संवादका रूपमा प्रस्तुत भएको उनीहरूको धारणा थियो ।

प्रमुख अतिथि सांसद राजीव खत्रीले डा. उपाध्याय नेपाली साहित्य, संगीत र सिर्जनात्मक क्षेत्रका अथक साधक भएको उल्लेख गरे । उनले भने, “डा. उपाध्यायको लेखन केवल शब्दहरूको संयोजन होइन, समाजप्रतिको जिम्मेवारीबोध र मानवीय चेतनाको गहिरो अभिव्यक्ति हो ।” उनले संग्रहभित्रको एक कविता वाचन गर्दा सभाहल केही समय साहित्यिक भावनाले पूर्ण रूपमा मन्त्रमुग्ध बनेको थियो । समारोहमा अधिकांश वक्ताहरूले डा. उपाध्यायको बहुआयामिक प्रतिभाको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका थिए ।

१५३ विश्व कीर्तिमान कायम गरेर उनले नेपालको सिर्जनात्मक क्षमतालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित गराएको उल्लेख गर्दै उनलाई नेपाली सर्जनात्मक क्षेत्रको ऊर्जाशील, अनुकरणीय र प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा चित्रण गरिएको थियो । कवितासंग्रहको भावभूमिलाई अझ सजीव बनाउने क्रममा कविद्वय सुमन थापा संगम र शोभा अधिकारीले संग्रहबाट एक–एक कविता वाचन गरेका थिए । कविता वाचनका क्रममा उपस्थित श्रोताहरू भावुक र गम्भीर बनेका थिए । कविताका हरफहरूमा धेरैले आफ्नै समय, समाज र व्यक्तिगत अनुभूतिहरूको प्रतिबिम्ब महसुस गरेका थिए । कार्यक्रममा ‘अन्तस्करण’को भूमिका लेख्ने वरिष्ठ साहित्यकार प्रा. पुरुषोत्तम दाहाल, महाकाव्यकार खेमनाथ दाहाल तथा स्रष्टा डा. डीआर उपाध्यायलाई विशेष सम्मान प्रदान गरिएको थियो ।

साथै प्रमुख अतिथि सांसद राजीव खत्रीलाई पनि बधाई तथा सम्मान अर्पण गरिएको थियो । सम्मान समारोहले कार्यक्रमलाई थप गरिमा र आत्मीयता प्रदान गरेको थियो । आफ्नो मन्तव्यमा स्रष्टा डा. डीआर उपाध्यायले साहित्यलाई आत्माको आवाज भएको बताए । उनले ‘अन्तस्करण’ आफ्ना अनुभूति, भोगाइ, संघर्ष र समाजप्रतिको संवेदनशील दृष्टिको अभिव्यक्ति भएको बताए । उनले सिर्जनाले मानिसलाई अझ मानवीय बनाउने विश्वास व्यक्त गर्दै साहित्य समाजलाई जोड्ने सबैभन्दा सुन्दर माध्यम भएको धारणा राखे । समापन मन्तव्यमा सभाध्यक्ष राधेश्याम लेकालीले डा. उपाध्यायको व्यक्तित्व र कृतित्व नेपाली साहित्यका लागि महत्वपूर्ण प्रेरणाको स्रोत भएको बताए । उनले ‘अन्तस्करण’ नेपाली कविताको समकालीन यात्रामा अर्थपूर्ण कृतिका रूपमा स्थापित हुने विश्वास व्यक्त गरे ।

मिलाप पब्लिकेशनद्वारा प्रकाशित २९९ पृष्ठको यस कवितासंग्रहमा ७९ वटा कविता समावेश छन् । जीवन, समाज, समय र संवेदनाको गहिरो संवाद बोकेको ‘अन्तस्करण’ले नेपाली पाठकमाझ नयाँ चेतना, आत्मअनुभूति र साहित्यिक बहसको वातावरण सिर्जना गर्ने विश्वास सहभागीहरूले व्यक्त गरेका छन् । डा। उपाध्यायका यसअघि १७ उपन्यास, तीन गीति पुस्तक, करिब २५० गीत र १५० भन्दा बढी गीतका भिडियो सार्वजनिक भएका छन् । उहाँले गीतसंगीत र विविध विधामा १५३ विश्व कीर्तिमान कायम गरेका छन् । मिलापका अध्यक्ष कृष्ण भुसालले स्वागत मन्तव्य राखेको उक्त ‘अन्तस्करण’ लोकार्पण समारोहमा करिब एक सयजना विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।